TAŞLARIN DİLE GELDİĞİ KENT MARDİN I - MARDİN EVLERİ

20.02.2019

Nasıl bir heyecan anlatamam.   Gelmeden hakkında birseyler okuduğum Mardin’in “görülmesi gereken evleri”den biri olan Eski Postane binasına doğru hızlı adımlarla  yürüyorum. Eski Postane dediğime bakmayın aslında Mardin’in köklü ailelerinde Şatanalara  ait bir konak. Bugun uygulama oteli olarak kullanılıyor bina. Dışarıdan görür görmez etkilendiğim binanın içine girmem ile büyülenmem bir oluyor.

Bir Mardin evinde olması gereken ne varsa gözüme çarpıyor. Mardin Evleri bölgeden çıkarılan kalkerimsi yumuşak taşlardan inşa ediliyor. Ustasının söylemesine göre işlenmeye başlandığında bir peynir kalıbı kadar yumusak olan bu taşlar, zaman gectikçe sertleşir, dayanaklı hale gelirmiş. Bu taşlar yazın serin, kışın sıcak tutan doğal bir klima özelliğindedir.  Dik bir yamaçta ve dar alanda kurulan Mardin evlerinin hepsinin ön cepheleri  Mezopotamya ovası istikameti olan Güney’e doğru bakar. Kot farkı nedeniyle gittikçe yükselen evlerin hiçbiri, bir diğerinin manzarasını kapatmaz. Devasa pencerelerinin ve kapıların üzerindeki süslemeler oldukça güzel ve dikkat çekicidir.  Pencerelerin üstünde görülen geometrik şekildeki delikler evlerin içine temiz hava girmesini saglar. Hiçbir evin penceresi bir diğer evin  penceresine bakmaz. Kapıların üzerindeki süslemeler hane halkının dini hakkında da bize ipucu verir. Bir hac, bir Kabe, Davut Yıldızı, beyaz bir güvercin çok dinli Mardin’in en önemli miraslarındandır. Bugün dahi bu adet sürer. Tahta kapıların demir dövme tokmakları bile tek başına bir kültür mirasıdır. Kapıdan içeri adım attığınızda size geiş bir avlu karşılar. Sonra evi yapan taş ustasının ve ev sahibinin ortak zevkine göre tek veya çift taraflı taş merdivenler olmazsa olmazlardandır. Evlerde dam denilen geniş düzlükler bulunur. Avlu ve damların olmazsa olmazı yerden yüksek, geniş tahta tahtlardır. Sıcak yaz akşamlarında bunlar üzerine kurulan yataklarda uyunur, uyku öncesinde oturulup, sohbet edilir. Bu teraslar yaz ve sonbaharlarda da kışlık erzak kurutulan bir mekan olarak da kullanılır. Mardin Evleri’nin en önemli özelliği eyvanlardır. Kemerimsimbu yapılar yazın güneşten, kışın soğuktan kaçılacak mekanlardır.

Oğuz Otay

Oğuz Otay

Geziyoruz; öğreniyoruz ve eğleniyoruz...

devamı

Yorum Yaz

CAPTCHA code